[Cập nhật] Bệnh tuyến trùng trên cây cà phê có gây hại nghiêm trọng không?

benh-tuyen-trung-tren-cay-ca-phe

Bệnh tuyến trùng trên cây cà phê do một số loại tuyến trùng ký sinh gây hại rễ làm cho cây không phát triển được, thời gian bị bệnh kéo dài sẽ dẫn đến chết cây. Chúng không chỉ gây hại trên cây cà phê mà còn gây hại trên rất nhiều loại cây khác như chanh, lúa, ngô, cam, lạc, khoai tây,… 

Nếu tuyến trùng không được đặc trị kịp thời thì sẽ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất, chất lượng của nông sản vậy nên sau đây bà con hãy cùng Phân thuốc sinh học Nông nghiệp G2B tìm hiểu về nguyên gây bệnh để có biện pháp phòng tránh nhé.

benh-tuyen-trung-tren-cay-ca-phe
Tìm hiểu về bệnh tuyến trùng trên cây cà phê

Tuyến trùng là gì?

Tuyến trùng là động vật thuộc ngành giun tròn và không có xương sống, kích thước cơ thể của chúng rất nhỏ, chúng ta không thể quan sát bằng mắt thường, nhỏ hơn 1mm. Loại giun này được một nhà khoa học có tên là F.Needham phát hiện vào năm 1745 khi quan sát lúa mì dưới kính hiển vi và đặt tên chúng là Anguina tritici.

tuyen-trung-re
Hình ảnh tuyến trùng rễ

Hình thức sinh sản: Hầu hết tuyến trùng đều đẻ trứng và một con tuyến trùng có thể đẻ đến 1000 trứng và tất cả được chứa trong 1 túi trứng. Điều đặc biệt ở đây là trứng của chúng có thể ngủ từ 1-2 năm nếu gặp điều kiện thời tiết bất lợi. Giới tính của chúng cũng rất phức tạp, có những cá thể là lưỡng tính và ở cuối của giai đoạn 3 tuổi chúng mới hình thành giới tính.

Hình thức ký sinh: Tuyến trùng trên cây cà phê chia thành 3 dạng ký sinh chính:

  • Nội ký sinh: ở hình thức ký sinh này những con tuyến trùng chui vào bên trong rễ và chích hút các tế bào. Sau đó rễ bị phình to tạo ra các nốt sần, cản trở quá trình trao đổi chất qua rễ của cây. Chính vì vậy nhóm tuyến trùng này còn có một tên gọi khác là tuyến trùng nốt sần.
  • Ngoại ký sinh: ngoại ký sinh là tuyến trùng sống ở ngoài môi trường đất mà không chui vào bên trong rễ. Chúng chích hút làm rễ bị thối nhũn nên nhóm tuyến trùng này còn có một tên gọi khác là tuyến trùng gây thối nhũn.
  • Bán nội ký sinh: Ở dạng ký sinh này tuyến trùng chỉ chui một nửa cơ thể của mình vào trong rễ cây để chích hút còn một nửa vẫn ở ngoài môi trường những chúng vẫn gây ra những nốt sần cho rễ cây.

Tác nhân gây bệnh tuyến trùng hại cà phê

Tác nhân chính gây bệnh tuyến trùng rễ trên cây cà phê là các giống tuyến trùng có tên Pratylenchus, Meloidogyne,… 

Loại tuyến trùng Pratylenchus spp gây hại trên cả rễ tơ và rễ cọc làm cho cây kém phát triển, gây vàng lá rồi chết. 

Còn tuyến trùng Meloidogyne spp gây ra những nốt sần trên rễ dọc theo cả rễ cây, loại tuyến trùng này khi lây lan thì sẽ lan rất nhanh gây ảnh hưởng đến toàn bộ vườn và giảm năng suất, chất lượng nông sản.

Nguyên nhân gây bệnh tuyến trùng rễ

Tuyến trùng rễ phát triển gây hại mạnh khi gặp điều kiện thuận lợi và dưới đây là một số điều kiện giúp tuyến trùng lây lan ra diện rộng:

  • Điều kiện thuận lợi cho tuyến trùng phát triển là vào mùa mưa, khi mưa giông kéo dài đất có đủ độ ẩm nên rễ cây cà phê phát mạnh và đây chính là nguồn thức ăn cho tuyến trùng. 
  • Ở những cây có sức đề kháng kém, phát triển chậm do không bổ sung phân bón định kỳ và đúng liều lượng sẽ là điều kiện thuận lợi cho tuyến trùng phát triển. 
  • Trong quá trình canh tác bà con thường xới đất để làm cỏ, điều này có thể làm tổn thương bộ rễ, gây ra các vết thương hở. Và chính các vết thương hở này tạo điều kiện thuận lợi cho tuyến trùng chui vào trích hút gây hại. 

Bệnh tuyến trùng là gì? Biểu hiện của bệnh tuyến trùng trên cây cà phê

Khi cà phê bị bệnh tuyến trùng rễ bà con sẽ nhận thấy một số biểu hiện của bệnh trên cây như sau:

  • Lá cây sẽ có một vài vết chuyển sang màu vàng, cây lùn còi cọc và một số nhánh non bị mất. 
  • Khi thấy cây bị còi cọc, vàng lá thì bà con nhổ gốc cây lên sẽ thấy rễ cây bị biến vàng hoặc nâu và có rễ bị thối, để một thời gian nữa cây sẽ bị chết. 
  • Sau khi chích hút được vào rễ cây và hút được chất dinh dưỡng chúng sẽ sinh sản nhanh chóng rồi lây lan ra toàn bộ rễ. Chúng tập trung chích hút ở phía trên thân, phần mô khỏe và phần rễ sinh trưởng làm cho bộ rễ bị hủy diệt nhanh chóng. Điều này làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến cây, làm cây chết và không cho ra sản lượng.
tuyen-trung-hai-ca-phe
Rễ cà phê bị tuyến trùng

Đặc điểm phát sinh, phát triển của bệnh tuyến trùng thối rễ vàng lá cà phê

Tuyến trùng là loài chuyên ký sinh và chúng có thể ký sinh trên rất nhiều loại cây khác nhau. Đặc biệt chúng có thể di chuyển từ ký sinh chủ này sang ký sinh chủ khác, trong quá trình ăn chúng vẫn có thể di chuyển và một phần cơ thể của chúng vẫn nằm trong tế bào. Dù tuyến trùng đang ở giai đoạn phát triển nào thì khi chúng di chuyển đến đâu sẽ phá hoại phần rễ của tất cả những cây mà chúng ký sinh.

cach-tri-tuyen-trung-re
Hình ảnh rễ cây bị nổi sần

Trong quá trình tuyến trùng xâm hại và chích hút tế bào rễ sẽ tạo ra các vết thương hở cho bộ rễ và đây chính là điều kiện thuận lợi để các vi sinh vật, nấm có hại trong đất xâm nhiễm. Trong quá trình cây sinh trưởng sẽ có một vài thế hệ tuyến trùng được sinh ra và lây lan gây hại. 

Nếu tuyến trùng gây hại cùng kết hợp với nấm Fusarium oxysporum và Fusarium solani thì mức độ gây hại sẽ rất nghiêm trọng. Nếu mật độ của tuyến trùng đạt đến 70 con/5g rễ và 20 co/50g đất thì cây cà phê có khả năng sẽ bị bệnh thối rễ vàng lá.

Một số biện pháp phòng trị tuyến trùng rễ và thuốc trị tuyến trùng

Cách trị tuyến trùng rễ

Tuyến trùng rễ sinh sản và lây nhiễm rất nhanh, khả năng gây hại trên các bộ rễ rất lớn nên việc thực hiện các biện pháp phòng trừ cũng rất khó khăn. Dưới đây là một số biện pháp phòng trừ tuyến trùng sẽ giúp bà con một phần nào đấy ngăn ngừa tác hại do tuyến trùng gây ra. 

  • Trước hết là thực hiện các biện pháp canh tác đúng kỹ thuật, không nên trồng trồng chuyên canh quá lâu, nên luân canh với các loại cây trồng khác, trồng xen canh, đặc biệt là dùng cây giống sạch bệnh.
  • Sau mỗi vụ thu hoạch bà con nên thu gom, dọn vườn sạch sẽ. Nếu trồng lại cà phê thì nên thu gom rễ cây 3 lần trước khi trồng giống mới. Ngoài ra bón phân chuồng với một lượng khoảng 20m3/ha và 2 năm bón một lần thì có thể hạn chế hiện tượng vàng lá thối rễ trên cây cà phê.
  • Các nhà nghiên cứu về cà phê cho rằng dùng giống cà phê Coffea robusta hoặc Coffea canephora var. robusta làm gốc ghép có thể làm tăng khả năng chống chịu của bộ rễ với tuyến trùng. Và khi nhân giống cần phải sử dụng giống sạch bệnh, chọn đất ươm không nhiễm tuyến trùng và nên xử lý đất trước khi trồng.
  • Trong quá trình chăm sóc bà con phải kiểm tra gốc định kỳ để phát hiện ra mầm bệnh sớm nhất có thể, hạn chế thiệt hại do tuyến trùng gây ra.

Thuốc đặc trị tuyến trùng cà phê

Hiện nay Việt Nam là nước đứng thứ 2 về xuất khẩu cà phê ra thị trường thế giới và rất được ưa chuộng. Và để đảm bảo hạt cà phê luôn đạt được chất lượng tốt nhất thì quá trình chăm sóc đến thu hoạch luôn phải đảm bảo đúng quy trình. Sâu bệnh hại làm gián đoạn quá trình sinh trưởng, phát triển của cây, chúng làm cho cây không thể trao đổi chất dinh dưỡng, cây còi cọc dẫn đến hạt cà phê cũng kém chất lượng.

Nematoz-P – Thuốc đặc trị tuyến trùng sinh học, chỉ tiêu diệt tuyến trùng gây hại và không làm ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật có lợi trong đất. Nematoz chứa các chủng vi sinh vật đặc hiệu với tuyến trùng, sau khi chúng phát triển trong đất sẽ tạo ra các bẫy tuyến trùng hoặc di chuyển rồi bám vào tuyến trùng, lây nhiễm rồi làm chết tuyến trùng, trứng. Không chỉ tiêu diệt tuyến trùng thuốc còn có tác dụng phục hồi bộ rễ do tuyến trùng làm hại và cung cấp các vi sinh vật có lợi cho rễ cây.

thuoc-dac-tri-tuyen-trung-ca-phe
Thuốc sinh học đặc trị tuyến trùng

Hướng dẫn sử dụng: 500ml thuốc pha được với 200-400 lít nước để chữa bệnh hoặc phòng bệnh.

  • Phòng bệnh: tưới định kỳ cho cây từ 2-3 lần/năm.
  • Trị bệnh: khi cây bị bệnh, bà con tưới 2-3 lần liên tiếp, mỗi lần cách nhau từ 15-20 ngày.

Kết luận

Bệnh tuyến trùng trên cây cà phê nếu không được phát hiện sớm và có biện pháp đặc trị hiệu quả thì cây có thể bị thối rễ chết, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất của vườn. Khi bị sâu bệnh phá hại thì chúng không chỉ phát sinh trên 1 cây mà sẽ lây lan sang cả các cây bên cạnh nhờ nước tưới, mưa nên khi phát hiện bệnh thì nên phun phòng cho cả vườn.

Trên đây là một số thông tin về bệnh tuyến trùng rễ mà phanthuocsinhhoc.net thu thập được, hi vọng có thể giúp ích được cho bà con. Mọi thắc mắc về bệnh trên cây trồng và thuốc đặc trị bà con liên hệ đến hotline 0962241635 để được hỗ trợ nhé.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

0962241635
icons8-exercise-96 challenges-icon
chat-active-icon